Kunst ontmoet wiskunde: over patronen van het Alhambra

Het Alhambra in Granada is een wereldberoemd paleiscomplex, gebouwd door en in bezit van de Moren (900–1450) en later in gebruik genomen door Spaanse vorsten. De paleizen zijn rijk versierd met islamitische patronen op vloeren, muren, pilaren, plafonds en houten deuren. Wie goed kijkt, ontdekt daarin een fascinerende wiskundige orde. De Russische wiskundige Jevgraf Fjodorov bewees in 1891 dat er precies 17 verschillende behangpatroongroepen bestaan. Wiskundige Marcus du Sautoy, auteur van Het Symmetriemonster, stelt dat hij alle 17 symmetrieën heeft waargenomen in het Alhambra, een wonderlijk iets!

Je kan een verdieping van inzichten in kunstwerken krijgen door deze na te tekenen en/of na te maken. Met deze islamitische patronen uit het Alhambra  als uitgangspunt gaan we zelf met potlood, driehoek en passer aan de slag. We zullen dan ontdekken hoe eenvoudig sommige patronen eigenlijk in elkaar zitten.

Wiskundekennis is niet nodig. Als je weet wat een cirkel, driehoek en vierkant is, kom je een heel eind. Er is geen toets: het gaat om ontdekken, experimenteren en plezier maken. En symboliek is hier wat ongewis maar zeker niet uitgesloten, het is maar hoe de toeschouwer tegen de dingen aankijkt. 

De cursus bestaat uit drie bijeenkomsten:

1. Patronen gebaseerd op één basiselement: ontwerpen en bestuderen
2. Islamitische patronen met twee verschillende basiselementen
3. Patronen waarbij vlechten centraal staat

Elke bijeenkomst begint met een introductie aan de hand van een specifiek islamitisch patroon: we bekijken het onderliggende raster en de kleurverdeling. Daarna werk je in eigen tempo en op eigen manier. Aan het einde van elke bijeenkomst richten we onze aandacht op overeenkomsten met andere kunstobjecten.

Lesmateriaal
Zorg dat je een potlood, liniaal en passer meeneemt.